آیا امام علی(ع) توصیه میفرماید که در ارتباط با ذات پروردگار اندیشه و تفکر نکنیم؟!پرسشسلام؛ آیا امام على(ع) فرمود: «من تفکر فی ذات الله الحد»؟!پاسخ اجمالیروایتی از امام علی(ع) نقل شده است که بر اساس آن تفکر و اندیشه در ذات خداوند موجب الحاد خواهد شد:«مَنْ تَفَکَّرَ فِی ذَاتِ اللَّهِ أَلْحَدَ».[1]«لحد» و «الحاد» در لغت به معناى میل از چیزی و عدول و انحراف از حق است؛یعنی میل و انحراف از راه راست و از حقّ به باطل، و به همین جهت کسى را که وجود خدای متعال را انکار کند «ملحد» میگویند.[2]مراد امام علی(ع) از این توصیه، آن است که تفکّر در ذات خدا موجب انحراف از راه راست و رفتن به راه باطل می شود؛مانند اینکه سبب اعتقاد به تجسّم حقّ تعالى شود، یا تشبیه او به موجودى از موجودات، و ممکن است که سبب الحادبه معناى انکار وجود حقّ تعالى شود. بنابر این مراد از «تفکّر» در ذات خدا، تفکر در کنه ذات حقّ تعالى است؛زیرا که معرفت آن محال است و تفکّر در آن عبث و لغو است.[3]امام علی(ع) در بیانی دیگر میفرماید: «من تفکّر فى ذات اللَّه تزندق»؛[4] هر کس در ذات خدا اندیشه کند زندیق میگردد. «زندیق» کسى را گویند که وجود حقّ تعالى را انکار کند که مشهور او را «ملحد» میگویند.البته بعضى گفته اند که اصل آن «زندى» بوده که عرب آنرا تغییر داده، چنانکه متعارف ایشان است.و «زندى» یعنى منسوب به «زند» که آن کتابى بوده میانه مجوس منسوب به «زرادشت».و بعضى گفته اند که اصل آن «زن دین» بوده؛ یعنى ضعیف دین؛ مانند زن که دین او ضعیف میباشد.[5]علاوه بر این دو روایت، در احادیث فراوان دیگری نیز از تفکر در ذات خداوند نهی شده است:«إیّاکُم و التَّفَکُّرَ فی اللّه ِ؛ فإنَّ التَّفَکُّرَ فی اللّه ِ لا یَزیدُ إلاّ تِیها ، إنَّ ا

پرسش:حسن بن علی(ع) نیز فرزند فاطمه، از آل کساء و نزد شیعه امام معصوم بوده و فرقی با حسین بن علی(ع) ندارد؛ پس چرا با اینکه حسن(ع) بزرگتر از حسین(ع) بود، امامت به فرزندان حسن بن علی نرسید و در فرزندان حسین بن بن علی ادامه یافت؟!پاسخ اجمالی:از نظر شیعه، امامت مثل نبوّت مقامی انتصابی است و هر کس شایستگی این مقام را داشته باشد از طرف خدا معیّن می شود؛ چنانکه نبوت تا عصر رسول اللَّه(ص) در نسل اسحاق(ع) استمرار يافت و نه در نسل برادرش اسماعيل(ع)؛ همچنین حضرت يعقوب 12 فرزند داشت و رشته نبوّت در نسل يكى از آن ها استمرار يافت. این مسأله به خاطر علم و شایستگی ای که امامان معصوم داشتند در بین خود اهل بیت(ع) و اصحاب ایشان امری پذیرفته شده بود و اگر این شبهه جایگاهی برای طرح کردن می داشت فرزندان امام حسن(ع) قبل از همه باید به آن تمسک می کردند. ضمن اینکه بعد از امام سجاد(ع) بقیه امامان شیعه هم فرزند امام حسین(ع) و هم فرزند امام حسن(ع) بودند؛ زیرا مادر امام باقر(ع) دختر امام حسن(ع) و پدرش پسر امام حسین(ع) بود.پاسخ تفصیلی:برخی فقط برای زیر سؤال بردن امامان شیعه و بدون اینکه بخواهند دلسوز کسی باشند به این مسأله که امامت بعد از امام حسین(علیه السلام) در فرزندان ایشان ادامه یافت و در فرزندان امام حسن(علیه السلام) تداوم نیافت ایراد گرفته اند درحالی که این مسأله به خاطر علم و شایستگی ای که امامان معصوم داشتند در بین خود اهل بیت(علیهم السلام) و اصحاب ایشان امری پذیرفته شده بود و اگر این شبهه جایگاهی برای طرح کردن می داشت فرزندان امام حسن(علیه السلام) قبل از همه باید به آن تمسک می کردند. ضمن اینکه بر اساس دو نکته این سؤال اساسا بی مورد می باشد:1) بعد از امام سجاد(علیه السلام) بقیه امامان هم فرزند ا

پرسش:حسن بن علی(ع) نیز فرزند فاطمه، از آل کساء و نزد شیعه امام معصوم بوده و فرقی با حسین بن علی(ع) ندارد؛ پس چرا با اینکه حسن(ع) بزرگتر از حسین(ع) بود، امامت به فرزندان حسن بن علی نرسید و در فرزندان حسین بن بن علی ادامه یافت؟!پاسخ اجمالی:از نظر شیعه، امامت مثل نبوّت مقامی انتصابی است و هر کس شایستگی این مقام را داشته باشد از طرف خدا معیّن می شود؛ چنانکه نبوت تا عصر رسول اللَّه(ص) در نسل اسحاق(ع) استمرار يافت و نه در نسل برادرش اسماعيل(ع)؛ همچنین حضرت يعقوب 12 فرزند داشت و رشته نبوّت در نسل يكى از آن ها استمرار يافت. این مسأله به خاطر علم و شایستگی ای که امامان معصوم داشتند در بین خود اهل بیت(ع) و اصحاب ایشان امری پذیرفته شده بود و اگر این شبهه جایگاهی برای طرح کردن می داشت فرزندان امام حسن(ع) قبل از همه باید به آن تمسک می کردند. ضمن اینکه بعد از امام سجاد(ع) بقیه امامان شیعه هم فرزند امام حسین(ع) و هم فرزند امام حسن(ع) بودند؛ زیرا مادر امام باقر(ع) دختر امام حسن(ع) و پدرش پسر امام حسین(ع) بود.پاسخ تفصیلی:برخی فقط برای زیر سؤال بردن امامان شیعه و بدون اینکه بخواهند دلسوز کسی باشند به این مسأله که امامت بعد از امام حسین(علیه السلام) در فرزندان ایشان ادامه یافت و در فرزندان امام حسن(علیه السلام) تداوم نیافت ایراد گرفته اند درحالی که این مسأله به خاطر علم و شایستگی ای که امامان معصوم داشتند در بین خود اهل بیت(علیهم السلام) و اصحاب ایشان امری پذیرفته شده بود و اگر این شبهه جایگاهی برای طرح کردن می داشت فرزندان امام حسن(علیه السلام) قبل از همه باید به آن تمسک می کردند. ضمن اینکه بر اساس دو نکته این سؤال اساسا بی مورد می باشد:1) بعد از امام سجاد(علیه السلام) بقیه امامان هم فرزند ا

تفسیر نور (محسن قرائتی)وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ «75»و برخى از آنان با خدا پيمان بسته بودند كه اگر خداوند از فضل خويش به ما عطا كند، حتماً صدقه (زكات) خواهيم داد و از نيكوكاران خواهيم بود.فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ «76»پس چون خداوند از فضل خويش به آنان بخشيد، بدان بخل ورزيدند و (به پيمان) پشت كرده و روىگردان شدند.نکته هامسلمان فقيرى از مدينه، (ثَعلبةبن حاطب) از پيامبر صلى الله عليه و آله درخواست كرد تا دعا كند خداوند او را ثروتمند كند. حضرت فرمود: مال اندكى كه شكرش را ادا كنى بهتر از مال زيادى است كه از عهدهى شكرش برنيايى. ثعلبه گفت: اگر خدا عطا كند، همهى حقوق واجب آن را خواهم داد. به دعاى آن حضرت، ثروتش افزون شد تا آنجا كه ديگر نتوانست در نمازجمعه و جماعت شركت كند. وقتى مأمورِ گرفتن زكات نزد او رفت، به او گفت: ما مسلمان شديم كه جزيه ندهيم! «1»فخر رازى مىگويد: ثعلبه از كار خود پشيمان شد وزكات خود را نزد پيامبر آورد، ولى آن حضرت نپذيرفت. آرى، انسان نمىداند صلاح و خيرش در چيست، لذا گاهى با اصرار، چيزى را مىخواهد كه به زيان اوست، پس بايد به دادههاى خدا قانع بود.شبيه اين آيه در عمل نكردن به پيمان با خدا، در سورهى اعراف آمده است: «دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُما لَئِنْ آتَيْتَنا صالِحاً لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ. فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ» «2» زن و شوهرى عهد كردند كه اگر خداوند فرزند شايستهاى به آنان بدهد، شكرگزار او باشند، امّا چون صاحبِ فرزند صالحى شدند، براى خدا شريك قائل شده و پيمان را از ياد بردند.«1». تفسير نور